1938 ANKARA ZİRAAT KONGRESİ’NDE BİR HACILARLI

Bir Çiftçi: Mustafa Mutlu’nun Dikkat Çeken Hikâyesi 1938 yılında Ankara’da düzenlenen Birinci Köy ve Ziraat Kalkınma Kongresi, Türkiye’nin köy ve tarım politikalarının şekillenmesinde önemli bir dönüm noktası oldu. Yurdun dört bir yanından gelen temsilciler arasında yer alan Kayseri’nin Hacılar köyünden Mustafa Mutlu, hem yaşam hikâyesi hem de duruşuyla kongrenin en dikkat çeken isimlerinden biri haline geldi. Kongre sırasında Asım Us tarafından yapılan ve dönemin gazetelerinden biri olan Kurum Gazetesi’nin birinci sayfasında yayımlanan röportaj, Mustafa Mutlu’nun hayatına ışık tuttu. Açılış günü Türkiye Büyük Millet Meclisi koridorlarında dolaşan kalabalık arasında, ayağında çarığı ve sırtında abasıyla sade görünümüyle dikkat çeken Mutlu, gazetecinin ilgisini çekti. 205 tevellütlü olan ve o tarihte 59 yaşında bulunan Mustafa Mutlu, genç yaşta Kayseri’de medrese eğitimi almış, ardından Hacılar köyünde imamlık yapmaya başlamıştı. Ancak geçimini imamlıktan ziyade çiftçilikle sağlamayı tercih etmişti. 1200 haneli ve yaklaşık 7000 nüfuslu Hacılar’da uzun yıllar yaşayan Mutlu, üç evlilik yapmış, 18 çocuk sahibi olmuş, bunlardan 11’i hayatta kalmıştı. Fiziksel olarak zayıf görünmesine rağmen oldukça güçlü ve dinç bir yapıya sahip olan Mustafa Mutlu, Ankara’ya kadar olan yaklaşık 8 saatlik yolu dinlenmeden yürüyebildiğini ifade etti. Bu sözleri, o sırada yanlarına gelen Ordu mebusu Selim Sırrı’nın dikkatini çekti. El sıkışma sırasında Mutlu’nun gücünü test etmek isteyen Selim Sırrı’ya karşılık, Mutlu’nun “Çok sıkarsam dayanamazsın.” diyerek temkinli davranması dikkat çekici anlardan biri oldu. Röportaj sırasında oruçlu olduğu öğrenilen Mustafa Mutlu’nun, Ramazan’dan Kurban Bayramı’na kadar oruç tutmayı niyet ettiği, Ankara’da bulunduğu süre boyunca da bu ibadetine devam ettiği belirtildi. Ziraat Enstitüsü’nde misafir edilen Mutlu’nun, sade beslenmesine rağmen enerjisinden hiçbir şey kaybetmemesi de gözlerden kaçmadı. Mustafa Mutlu’nun yalnızca fiziksel gücü değil, zihinsel yetkinliği de dikkat çekiciydi. Yeni Türk alfabesini kısa sürede kendi kendine öğrendiğini belirten Mutlu, üç gün gibi kısa bir sürede okuyup yazmaya başladığını ifade etti. Hatta bir dönem nahiyede belediye başkanlığına vekâlet ettiğini ve yazışmalardaki hataları düzeltebildiğini dile getirdi. Mutlu, ailesinde 8 yaş üstü herkesin yeni harflerle okuyup yazabildiğini, zaman zaman gazete ve dergi okuduklarını söyledi. Ayrıca köyünde parti başkanlığı yaptığını ifade eden Mutlu, ülkenin gidişatından memnun olduklarını ve her geçen gün daha ileriye gidildiğine inandıklarını dile getirdi. 1938 Ziraat Kongresi’nde sergilediği duruş, yaşam tecrübesi ve düşünceleriyle Mustafa Mutlu, dönemin köylü profilini yansıtan güçlü bir örnek olarak hafızalarda yer etti. Onun hikâyesi, Cumhuriyet’in ilk yıllarında Anadolu insanının azmini, öğrenme isteğini ve üretkenliğini gözler önüne seren çarpıcı bir belge niteliği taşıyor.